Friday , 20 April 2018 | جمعه , ۳۱ فروردین ۱۳۹۷
آخرین خبرها
شما اینجا هستید: خانه » خبر و مقالات » سبک زندگی اسلامی » اعتیاد، یک موهبت بزرگ الهی است!
اعتیاد، یک موهبت بزرگ الهی است!

اعتیاد، یک موهبت بزرگ الهی است!

به گزارش خبرنگار ندای اصفهان، آیت الله ناصر مکارم شیرازی در سال  ۱۳۰۵، در شیراز متولد شد. وی چندین سال در حوزهٔ علمیه نجف مشغول به تحصیل شد و در سال ۱۳۷۰ هـ.ق به ایران بازگشت و در قم به تدریس سطوح عالی و سپس خارج اصول و فقه پرداخت.

ایشان در سال سال ۱۳۳۶ شمسی به اتفاق جمعی از دانشمندان، ماهنامه مکتب الاسلام را زیر نظر دارالتبلیغ اسلامی راه اندازی کرد.

این عالم بزرگوار از دوران جوانی قلم به دست گرفت و کتاب های فراوانی را در رشته های عقاید و معارف اسلامی و مساله ولایت، تفسیر، فقه و اصول نوشت. از تألیفات و آثار او تا کنون بیش از ۲۰۰ عنوان کتاب به چاپ رسیده که برخی از آن‌ها بیش از ۳۰ بار تجدید چاپ شده و برخی به بیش از ۱۰ زبان زندهٔ دنیا ترجمه شده و در کشورهای گوناگون انتشار یافته‌است.

مهم‌ترین اثر قرآنی وی کتاب تفسیر نمونه در ۲۷ جلد می باشد همچنین از جمله کتب فقهی او: «انوار الفقاهه»، «القواعد الفقیه» و «انوار الاصول» و «تعلیقات مستدل» و مشروحی بر تمام عروه الوثقی است که مکرر به چاپ رسیده‌است.

***

متن زیر یکی از آثار ایشان است که در آبان ماه ۱۳۵۱ به چاپ رسیده است که درایت و دوراندیشی این عالم آگاه به زمان رانشان می دهد (زمانی که هنوز بسیاری از آسیب های فردی و اجتماعی دخانیات بی اطلاع بودند). این متن همزمان با روز «بدون دخانیات» برای اولین بار در فضای مجازی توسط پایگاه تحلیلی خبری ندای اصفهان منتشر می گردد.

مکارم شیرازی

آیا هیچ فکر کرده اید اگر با تکرار یک عمل به آن «عادت» نمی کردیم و هر بار که می خواستیم یکی از کارهای روزانه مانند: راه رفتن و حرف زدن را انجام دهیم، مجبور بودیم همان توجه و دقتی که برای دفعه اول لازم بود بکار بریم چه مشکل بزرگ و غیرقابل تصوری برای ما پیدا می شد؟!

آیا اصلاً زندگی در آن صورت برای ما ممکن بود؟

اگر تعجب نکنید: نه! زندگی بصورت فعلی اصلاً امکان نداشت، چرا؟

برای اینکه ما مجبور بودیم تمام وقت و فکر و حواس و هوش خود را تنها در همین چند «کار ساده» صرف کنیم (اگر می گوئیم ساده در سایه عادت است والا در آغاز به هیچ وجه ساده نیست).

مثلاً: آیا سخن گفتن کار آسانی است؟ مسلماً نه، زیرا از یک طرف انسان مجبور است با یک تکه گوشت کوچک که نامش زبان است ۳۲ رقم صدا (۳۲ حرف) بلکه بیشتر از دهان خود بیرون آورد؛ از طرف دیگر باید این حرفها را به دقت با هم جفت وجور کند و کلمات موزونی بسازد، و با ترکیب کلمات مختلف به یکدیگر؛ مطابق یک برنامه منظم و مخصوص (اسم به جای خود، فعل به جای خود، حروف مختلف هر کدام به جای خود) جمله هائی درست کند، و مقاصد خود را در قالب این جمله ها ریخته به ضمیمه حرکات دست و چشم و امثال آن بطرف بفهماند.

این کار مسلماً یک کار پیچیده و مشکل است.

لذا ملاحظه می کنید یک کودک که تازه زبان گشوده یا کسی که تازه می خواهد یک زبان خارجی را یاد بگیرد باید چقدر فکر کند و دقت بخرج دهد تا یک جمله ساده آن هم ناقص و «شکسته بسته» ادا نماید.

اگر بنا بود زبان ما (یا صحیح تر اعصاب و فکر ما) با تکرار یک عمل عادت نمی کرد، ما برای سخن گفتن همیشه حال آن کودک و آن شخص نوآموز را داشتیم و تنها همین یک کار (یا نوشتن یک نامه همچون شاگردان کلاس اول) دردسر بزرگ و «عذاب الیمی» برای ما بود که باید غالب اوقات خود را در روز بضمیمه شش دانگ حواسمان خرج آن کنیم دیگر کجا می توانستیم به سایر کارها بپردازیم.

ولی اگر می بینید امروز مثل «بلبل»! بدون کوچکترین زحمت و تکلفی صحبت می کنیم حتی در موقع خواب هم گاهی حرف می زنیم (حتی می گویند بعضی از سخنران های ماهر توانسته اند در اثنای سخنرانی دقایقی به خواب روند و در عین حال به سخنان پرجوش خود ادامه دهند!) تمام اینها از برکت این است که آفریننده جسم و جان ما، ما را طوری آفریده که (برخلاف چرخ های ماشین) با تکرار یک عمل به آن عادت می کنیم یعنی هر دفعه آنرا آسان تر از اول – با مهارت بیشتر و فکر و مطالعه کمتر – انجام می دهیم.

این موضوع ممکن است در نظر بعضی ساده باشد: ولی در حقیقت یک از شگفتی های بزرگ آفرینش انسان و سایر جانداران است.

آری موضوع عادات و اعتیاد یک موهبت بزرگ الهی است که اگر آن نبود، امروز اثری از این همه پیشرفتهای علمی، این همه صنعتگران ماهر، جراحان دقیق، هنرمندان چیره دست و اساتید لایق نبود، و قیافه زندگی ما عیناً قیافه زندگی کودکان یا کارکنان ناشی و تازه کار بود، و اصولاً مهارت در هیچ موضوعی مفهوم نداشت.

سوءاستفاده از همه چیز!

اما نباید فراموش کرد که همیشه بزرگترین مواهب زندگی ما بر اثر سوءاستفاده و نابجا صرف کردن بصورت بزرگترین بلاها درمی آید.

مگر «نیروی اتم» که مهمترین و غنی ترین منبع قدرت در جهان ماده است در سایه سوء تدبیر نسل فعلی بشر بصورت خطرناکترین سلاحی که هستی و موجودیت او را تهدید می کند درنیامده است؟!

اگر دولتهای زورمند دنیا متکی به این نیرو نبودند کجا می توانستند اینقدر به دیگران ستم کنند و زور بگویند و هر روز در گوشه ای از جهان آتش فتنه تازه ای روشن سازند، حتی اگر یک روز دولتهای کوچکتر به فکر شکستن این انحصار قدرت اتمی و تهیه سلاح مشابه که عادلانه ترین راه برای جلوگیری از تجاوزها در شرائط کنونی است بیافتند، فریادشان بلند می شود که ای وای هوای زمین مسموم شد!؟

نیروی بخار، ترقیات علمی و صنعتی، مطبوعات و وسائل دیگر تبلیغاتی همه همینطورند، یعنی هم می توانند فرشته سعادت شوند و هم عفریت بدبختی و نکبت! تا چگونه از آنها استفاده کنیم.

اعتیاد و عادت نیز که یکی از بزرگترین مواهب زندگی است مشمول همین قاعده کلی است، اگر در مورد کارهای مفید و سودمند به کار افتد چه از آن بهتر؟ و اگر در مورد اعمال غلط باشد چه از آن بدتر؟ زیرا هنگامی که ما بر اثر تکرار یک عمل زشت و غلط به آن «اعتیاد» پیدا کردیم، انجام آن کار برای ما بسیار آسان می شود و هم تدریجاً بصورت یک «خواسته طبیعی» درمی آید که باین زودی دست از سر ما برنخواهد داشت.

این خواسته کاذب درونی انسان را دائماً تحریک میکند و چنان است که گویا از آغاز با جسم و روح او پیوند داشته، و سازگار بوده است، این همان حقیقتی است که دانشمندان می گویند: «العادۀ کالطبیعه الثانیۀ للانسان»: عادت همچون طبیعت دوم برای انسان است.

و تمام خطرهای اعتیاد از همین جا است!

طب پیشگیری و طب درمانی

در اینجا ذکر یک نکته لازم است و آن اینکه: طب امروز در حقیقت به دو بخش وسیع تقسیم می گردد: «طب پیشگیری» و «طب درمانی».

در قسمت اول بحث و گفتگو از کلیه اموری می شود که از بروز بیماریها جلوگیری می کند و عوامل مرض را در نطفه خفه می نماید، و قسمت دوم مربوط بطرق درمان بیماریها بعد از بروز آنها است! شاید احتیاج به توضیح نداشته باشد که قسمت اول از جهات مختلفی لازمتر و اساسی تر است.

در طب روحی و اخلاقی عیناً این دو بخش وجود دارد مثلاً در مورد همین «اعتیاد» همانطور که باید با اعتیادهای خطرناک مبارزه کرد و از تمام مسائل ممکن برای نجات معتادین استفاده نمود، باید از تشکیل عادات بد به شدت جلوگیری نمود و این امر مستلزم «رژیمهای مخصوص اخلاقی» و مراقبت های فراوان است.

چگونه از تشکیل عادتهای بد جلوگیری کنیم؟

جوانی نوشته بود من به سینما و دیدن فیلمهای عشقی و گمراه کننده عادت کرده ام و اکنون که زیان فیلمها را به چشم خود دیده ام و هم از مربیان اجتماعی و اخلاقی شنیده ام و می خواهم آن را ترک کنم هر چه می کوشم نمی توانم!

عده ای از جوانان بر اثر بی اطلاعی و «محرومیت های جنسی» گرفتار عادات مذموم و خطرناکی می شوند که دائماً روح و جان آنها را آزار می دهد، و پس از توجه به عواقب وخیم آن هر چه سعی می کنند این عادات را ترک کنند کمتر موفق می شوند.

اینگونه امور به ما می آموزد که به موضوع جلوگیری از تشکیل عادات زشت اهمیت فراوان بدهیم.

بعقیده ما اگر جوانان به یک نکته اساسی توجه، نه فقط «توجه» بلکه «ایمان راسخ» داشته باشند کمتر گرفتار اینگونه عادات می گردند و آن اینکه: «جلوگیری از «تشکیل» یک عادت غلط بمراتب از «ترک» آن آسانتر است»!

یک عادت غلط کانون خطر بزرگی برای سعادت انسان است و مانند یک غده بزرگ چرکین که در درون وجود او پیدا شود سلامت او را تهدید می کند، آری این «غده چرکین روانی» که نامش «عادت مذموم» است سلامت جان ما را تهدید می کند.

هر قدر اطلاعات طبی ما کم باشد باز می دانیم جلوگیری از تشکیل یک چنین غدۀ چرکین بوسیله دارو یا رژیم غذائی، از برداشتن آن بوسیله عمل جراحی به درجات آسانتر و کم خطرتر است.

جوانانی که به آسانی خود را بدست اعتیادهای غلط می سپارند، نمی دانند چه زنجیر گران و دردآوری بدست و پای خود می بندند که خلاصی از آن به این آسانی میسر نیست.

آنها بر اثر نادانی «عادت» را یک موضوع ساده می پندارند بهمان سادگی که پیراهنی را می پوشند و از تن درمی آورند، ولی چقدر در اشتباهند؟!

این نکته نیز لازم است جداً مورد توجه قرار گیرد که تشکیل یک عادت مذموم و غلط احتیاج به مقدمات زیادی ندارد. تنها چند مرتبه تکرار یک عمل کافی است آنرا بصورت یک عادت ریشه دار درآورد.

و از اینجا پی به اهمیت این حکم بزرگ اسلامی می بریم که می گوید: «تکرار گناهان کوچک برابر با گناهان بزرگ است»!

بنابراین جوانانی که به سعادت خود علاقه مندند باید کاملاً به هوش باشند و خود را با دست خویش در دام عادات غلط نیاندازند، و هرگاه کار خطائی از آنها سر زد کاملاً مراقب باشند از تکرار آن جلوگیری کنند، زیرا تکرار همیشه مقدمۀ تشکیل عادت است.

پس از تشکیل عادت چگونه با آن مبارزه کنیم؟

اما اگر کاری که نمی باید بشود، شد، و اعتیاد غلطی چه در موضوع مواد مخدر، یا دخانیات، یا خدای نکرده انحرافات جنسی و امثال آن پیدا شد، نباید تصور کرد که دیگر کار، از کار گذشته، و باید تسلیم شد، همانطور که اگر بر اثر غفلت و عدم مراعات اصول بهداشتی غده ای چرکین در بدن ما پیدا شد ما هرگز نمی توانیم دست روی دست گذاشته و به انتظار مرگ بنشینیم.

درست است کار به مرحله مشکل تری رسیده، اما کدام مشکل است که با همت و کوشش و تصمیم و پشتکار حل نشود؟

پس بدون فوت وقت باید مبارزه را بر ضد آن شروع کرد.

اما توجه داشته باشید که نخستین و مهمترین «شرط» این مبارزه «تصمیم و اراده» است. آری تصمیم و اراده!

من به شما جوانان عزیز توصیه می کنم برای ترک اعتیادهای غلط فوراً تصمیم نگیرند، چون تصمیمهای فوری و عجولانه مانند خیمه های سردستی است که در ییلاق ها می زنند، با یک تندباد مختصر تاروپودش درهم می ریزد، اینگونه تصمیم ها معمولاً پایدار نمی ماند.

همیشه برای اتخاذ تصمیم فکر کنید، مطالعه کنید، تمام جوانب را ببینید، معایب و بدبختی ها و سرانجام شوم یک عادت زشت را از نظر بگذرانید پس از دقت کافی در اطراف موضوع یک تصمیم قاطع و غیرقابل شکست بگیرید، در این صورت مسلماً موفق خواهید شد، زیرا چنین تصمیمی مانند یک سد محکم پولادین است که با نقشه و مطالعه کافی احداث گردیده است.

شما هنگامی که کتابهای نوشته شده در این موضوع را دقیقاً مطالعه کنید حتماً متوجه خواهید شد که همین دود سیگار که تاکنون آنرا موضوع ساده ای فرض می کردید چه چیز خطرناکی است، با مطالعه آمارهای منتشر شده خواهید فهمید که دخانیات دشمن هولناکی برای سلامت و سعادت بشر، مخصوصاً نسل جوان است.

این دشمن بیرحمانه به تمام مراکز قدرت وجود شما می تازد، پایگاه های دفاعی بدن شما را بمباران می کند، درهای انواع بیماری جسمی و روحی را به روی شما می گشاید، و بیش از آنچه تا کنون خیال می کرده ایدز زیانبخش و خطرناک است.

پس از توجه به این حقایق اگر معتاد نباشید تصمیم می گیرید در آینده خود را از آن دور نگاهدارید، این آسان است، ولی اگر معتاد باشید تصمیم بگیرید آنرا ترک کنید، اما می بینید ترک آن خیلی آسان و ساده نیست، وانگهی راه ترک این عادت را نمی دانید.

برای اینکه در این کار موفق شوید لازم است خود را آماده کنید و با دقت نکات زیر را بکار بندید:

۱- هرگز عمل دیگران را ملاک قرار ندهید، هرگز نگوئید اگر این کار بد بود چرا دیگران که از ما بزرگترند می کنند؟ شما شخصیت دارید، مستقل هستید، باید در فکر کردن هم استقلال داشته باشید. دیگران خیلی کارهای غلط دیگر هم انجام می دهند.

هنگامیکه شما پس از مطالعۀ این بحثهای علمی و منطقی مضر بودن، بلکه، خطرناک بودن این کار را تشخیص دادید باید تصمیم خودتان را بگیرید و خط سیر زندگی خود را مشخص کنید.

۲- فکر کنید! علاوه بر همۀ زیانهای روحی و جسمی که از دخانیات دامنگیر انسان می شود، تنها در مملکت ما سالی ۹۰۰ میلیون تومان!! تلف می گردد، دود می شود، و به هوا می رود. آیا این کار عاقلانه است؟

با این مبلغ هنگفت چه کارهای بزرگی می توان در این کشور انجام داد، بیمارستانها، مدارس، درمانگاهها، راه های شوسه، لوله کشی شهرهای متعدد را با همین پول می توان انجام داد.

فکر کنید اگر این عمل رایج نبود و امروز می خواستند ملت و دولت ما تصمیم بگیرند که از سال آینده مبلغی معادل ۹۰۰ تومان را دود کنند و به هوا بفرستند شما درباره چنین تصمیمی چگونه قضاوت می کردید؟!

فکر کنید آیا بهتر نیست این ثروت هنگفت در راه آبادی این کشور «عقب افتاده» (اگر جسارت نباشد!) بکار افتد.

۳- همانطور که قبلاً اشاره شده زود تصمیم نگیرید تمام عیوب و ضررهای آنرا بدقت از نظر بگذرانید، بعد فکر کنید در مقابل این همه ضرر (و لااقل احتمال این همه ضرر) چه چیز از این دود بی مصرف عائد شما می شود؟

هنگامی که متوجه شدید هیچ نفعی که بتواند آن همه خسارات را جبران نماید عائد شما نمی گردد آنگاه یک تصمیم جدی و غیرقابل شکست بگیرید و مردانه وارد میدان شوید.

هنگامیکه تصمیم گرفتید کوچکترین تردیدی به خود راه ندهید و مطمئن باشد در این کار موفق خواهید شد، اصلاً احتمال شکست ندهید؛ شکست برای چه؟

ولی توجه داشته باشید… . اگر مقدار اعتیاد شما زیاد است لازم نیست یک مرتبه ترک کنید می توانید آنرا تدریجاً ترک نمائید، اما نه با یک برنامه شل و ول، بلکه با یک برنامه صحیح و منظم و جدی!

۴- هنگامی که تصمیم گرفتید به هیچ قیمت فکر شکستن آنرا در سر نپرورانید؛ توجه داشته باشید که ناراحتی هائی که برای افراد پس از ترک اعتیادهای مختلف پیدا می شود مربوط به این است که فکر می کنند شاید بشود روزی این تصمیم را شکست، والا اگر مسلم بدانند این راه هرگز بازگشت ندارد هیچگونه ناراحتی برای آنها پیدا نمی شود این موضوع یک موضوع بسیار حساس است.

لذا بسیار دیده ایم کسانی که اگر یک ساعت سیگار آنها دیر شود یک عالم ناراحت می شوند در ماه مبارک رمضان که در سایه اعتقاد محکم مذهبی مصمم به روزه گرفتن می شوند ۱۵ ساعت و گاهی بیشتر لب به سیگار نمی زنند و خودشان اعتراف دارند که کوچکترین ناراحتی هم پیدا نمی کنند!

این از آثار معجزه آسای تصمیم های غیرقابل شکست است و اگر فرضاً پاره ای ناراحتی های جسمی هم برای شما پیدا شد هرگز نباید در تصمیم شما کوچکترین اثری بگذارد باید مقاومت کنید و این دوران کوتاه را با عزم راسخ پشت سر بگذارید.

برای تصمیم خود ارزش قائل باشید و بدانید قدرت تصمیم شما نشان میزان شخصیت شما است!

۵- توجه داشته باشید شما جوان هستید، و همه چیز شما حتی تصمیم و اراده شما جوان و نیرومند است، امروز بهتر می توانید این مشکل را حل کنید، اگر امروز گذشت مسلماً فردا مشکلتر خواهد بود.

دستورهای فوق را در مورد ترک سایر اعتیادهای مذموم در موضوعات مختلف اخلاقی و جنسی و مانند آن می توانید بکار ببندید و تأثیر آن بسیار رضایت بخش است.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

Scroll To Top